Hướng Dẫn Chăm Sóc Răng Miệng Tại Nhà Theo Tiêu Chuẩn Hiệp hội nha khoa Hoa Kỳ (ADA)

Những Điểm Chính 

• Các khuyến nghị chăm sóc răng miệng tại nhà của ADA được xây dựng dựa trên dữ liệu từ các nghiên cứu lâm sàng và đánh giá tổng quan có hệ thống.

• Mặc dù các khuyến nghị chung có thể đáp ứng đủ nhu cầu của đa số mọi người, nhưng nha sĩ vẫn có thể điều chỉnh qui trình chăm sóc răng miệng tại nhà sao cho phù hợp với nhu cầu và mong muốn của từng cá nhân, tập trung vào phương pháp phòng ngừa và điều trị cá nhân hóa.

• Chăm sóc răng miệng tại nhà là yếu tố quan trọng đóng góp vào sức khỏe răng miệng tổng thể và giúp giảm thiểu nhu cầu can thiệp nha khoa chuyên sâu trong tương lai.

Giới Thiệu 

Dành đủ thời gian cho việc chăm sóc răng miệng tại nhà đúng cách là điều cốt lõi để giảm thiểu nguy cơ sâu răng và viêm quanh răng (nha chu). Một người đi khám nha khoa 2 lần mỗi năm để kiểm tra và lấy cao răng sẽ chỉ dành khoảng 2 giờ mỗi năm trên ghế nha sĩ. Tuy nhiên, thời gian để người đó tự đánh răng và làm sạch kẽ răng mỗi ngày ước tính lên tới khoảng 30 giờ mỗi năm.

Vào năm 2017, Hội đồng Khoa học của ADA đã xác định 3 khía cạnh trong việc chăm sóc răng miệng tại nhà mà các nha sĩ nên trao đổi với bệnh nhân:

1. Khuyến nghị chung áp dụng cho hầu hết mọi người;

2. Khuyến nghị cá nhân hóa được thiết kế riêng để đáp ứng nhu cầu của từng người, đặc biệt là những người có nguy cơ cao bị sâu răng và/hoặc viêm nướu;

3. Lưu ý về lối sống để nâng cao sức khỏe răng miệng và thể chất.

Khuyến Nghị Chung Để Phòng Ngừa Sâu Răng Và Viêm Nướu

Đánh răng 2 lần một ngày với kem đánh răng chứa Fluoride trong 2 phút

Mặc dù nghe có vẻ đơn giản, nhưng hướng dẫn này kết hợp nhiều yếu tố cốt lõi khác nhau:

• Tần suất đánh răng: Việc đánh răng 2 lần mỗi ngày mang lại hiệu quả tối ưu trong việc giảm nguy cơ sâu răng, tụt nướu hoặc viêm nha chu so với việc chải răng ít hơn.

• Kem đánh răng chứa Fluoride: Sử dụng kem đánh răng có chứa Fluoride mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc kiểm soát sâu răng. (Lưu ý: Nồng độ Fluoride kê đơn 5,000 ppm giúp kiểm soát tổn thương sâu chân răng tốt hơn so với các loại kem đánh răng không kê đơn thông thường).

• Thời gian đánh răng: Chải răng trong 2 phút giúp giảm mảng bám nhiều hơn so với chỉ chải trong 1 phút. Hai phút cho toàn bộ khuôn miệng tương đương với 30 giây cho mỗi phần tư hàm (hoặc khoảng 4 giây cho mỗi răng). Bạn có thể dùng đồng hồ cát, ứng dụng điện thoại hoặc tính năng hẹn giờ trên bàn chải điện để đảm bảo đủ thời gian.

💡 Gợi ý từ KCM Oral Care: Một số loại bàn chải đánh răng đạt chuẩn, kem đánh răng có Floride. 

Làm sạch kẽ răng mỗi ngày

Làm sạch kẽ răng là một bước quan trọng, nhưng nhiều người thường gặp rào cản khi thực hiện. Việc "dùng chỉ nha khoa" đôi khi gây khó chịu hoặc thao tác khó, khiến nhiều người lầm tưởng phương pháp này không hiệu quả hoặc không cần thiết.

Thực tế, không có một phương pháp làm sạch kẽ răng nào là "tốt nhất" cho tất cả. Hiện nay có rất nhiều dụng cụ thay thế như: chỉ nha khoa, bàn chải kẽ răng, máy tăm nước, hoặc tăm gỗ. Phương pháp tốt nhất chính là phương pháp mà bạn cảm thấy thoải mái và có thể duy trì thực hiện đều đặn mỗi ngày.

💡 Gợi ý từ KCM Oral Care: Nếu bạn cảm thấy khó khăn khi quấn chỉ nha khoa quanh ngón tay, hãy thử sử dụng tăm chỉ nha khoa có cán. Thiết kế này giúp bạn dễ dàng đưa chỉ vào sâu các kẽ răng hàm một cách nhanh chóng.

Ăn chế độ ăn lành mạnh, hạn chế đồ uống và đồ ăn vặt có đường

Một chế độ ăn uống lành mạnh không chỉ tốt cho cơ thể mà còn bảo vệ răng miệng. Các đánh giá hệ thống đều chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa lượng đường tiêu thụ và sự hình thành các vết sâu răng. Hạn chế lượng đường là bước quan trọng để bảo vệ men răng.

Khám nha khoa định kỳ để phòng ngừa và điều trị

Không có một con số cố định cho tất cả mọi người về tần suất đi khám nha khoa. Lịch hẹn khám (ví dụ: 3 tháng, 6 tháng hay 1 năm/lần) nên được cá nhân hóa dựa trên mức độ rủi ro mắc bệnh răng miệng của từng người. Nha sĩ là những bác sĩ về sức khỏe răng miệng, họ đóng vai trò vừa phòng ngừa vừa điều trị bệnh lý cho bạn.

Khuyến Nghị Cá Nhân Hóa Để Phòng Ngừa Sâu Răng Và Viêm Nướu

Nha khoa bao gồm các hành động giảm rủi ro mắc bệnh và lên phác đồ điều trị khi có bệnh. Đối với những bệnh nhân có nguy cơ cao, nha sĩ có thể đề xuất các phương pháp bổ sung:

• Chất kháng khuẩn (Antimicrobials): Đối với những người có nguy cơ viêm nướu hoặc viêm nha chu cao, sử dụng nước súc miệng chứa các tinh dầu thiết yếu hoặc Cetylpyridinium chloride (CPC) có thể giúp giảm thiểu rủi ro viêm nhiễm.

• Nước súc miệng chứa Fluoride: Rất hữu ích cho trẻ em có nguy cơ sâu răng cao hoặc người lớn cần giảm nguy cơ sâu chân răng.

• Bàn chải điện: Phù hợp cho những người cần cải thiện khả năng loại bỏ mảng bám, những người hạn chế về vận động tay, hoặc cần người chăm sóc hỗ trợ.

• Dụng cụ làm sạch kẽ răng: Thay vì ép buộc bệnh nhân phải dùng chỉ nha khoa truyền thống, nha sĩ có thể tư vấn các loại dụng cụ khác nhau, đóng vai trò như một "huấn luyện viên" để khuyến khích thói quen vệ sinh hàng ngày.

Những Lưu Ý Về Thói Quen Sinh Hoạt Giúp Cải Thiện Sức Khỏe Răng Miệng

Nha sĩ có thể cung cấp, khuyến khích hoặc hướng dẫn bệnh nhân tìm hiểu thông tin về các thói quen sinh hoạt và/hoặc các dịch vụ có thể giúp giảm thiểu rủi ro mắc bệnh và cải thiện sức khỏe răng miệng tổng thể.

Bên cạnh các khuyến nghị chung và cá nhân hóa đã nêu ở trên, có những chính sách cụ thể của ADA đề cập đến vấn đề thói quen sinh hoạt để giúp giảm thiểu rủi ro cho sức khỏe răng miệng. Dưới đây là 4 chính sách được thảo luận:

1. Điều Trị Chỉnh Nha/Niềng Răng Tại Nhà

Các phương pháp tự chỉnh nha tại nhà, chẳng hạn như chỉnh nha gửi trực tiếp cho người tiêu dùng (DTC) và tự làm (DIY), đều là những hình thức điều trị bị ADA không khuyến khích do những lo ngại về an toàn của bệnh nhân.

Các dịch vụ chỉnh nha DTC cho phép người tiêu dùng đặt mua trực tiếp các bộ dụng cụ làm thẳng răng từ nhà cung cấp và thường dựa trên dấu răng hoặc hình ảnh do chính bệnh nhân cung cấp. Khác với việc lấy dấu răng và chụp X-quang được thực hiện bởi chuyên gia nha khoa giàu kinh nghiệm và có giấy phép, việc bệnh nhân tự lấy dấu răng rất dễ dẫn đến sai sót của người dùng, từ đó dẫn đến các khí cụ chỉnh nha không vừa vặn. Sự không vừa vặn này có thể làm nướu bị chèn ép hoặc tổn thương, đồng thời làm tăng nguy cơ mất răng hoặc sai lệch khớp cắn; hoặc gây ra các vấn đề về khớp thái dương hàm (TMJ).

Bên cạnh việc đảm bảo khí cụ vừa vặn, các chuyên gia nha khoa còn có thể thực hiện các đánh giá lâm sàng trước khi điều trị và chụp X-quang. Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc lập kế hoạch điều trị và phát hiện các vấn đề tiềm ẩn, chẳng hạn như bệnh nha chu (viêm quanh răng), những bệnh lý có thể ảnh hưởng đến cả sức khỏe răng miệng và kết quả chỉnh nha. Ví dụ, mặc dù những bệnh nhân đang điều trị chỉnh nha có nguy cơ bị tiêu chân răng cao hơn những người không điều trị, nhưng quá trình này có thể trở nên tồi tệ hơn nếu họ mắc bệnh nha chu.

Việc thăm khám nha khoa định kỳ trong suốt quá trình chỉnh nha giúp đảm bảo tình trạng sức khỏe tốt nhất cho các răng đang được điều trị. Việc thăm khám thường xuyên, bao gồm cả chụp X-quang, như một phần của kế hoạch điều trị, có thể giúp phát hiện tình trạng mất cấu trúc răng hoặc các vấn đề khác ngay khi chúng xảy ra và xử lý kịp thời.

Việc sử dụng dây chun và kẹp giấy để tự điều chỉnh răng là một hành động thiếu khôn ngoan. Tự niềng răng (DIY) thường liên quan đến việc sử dụng các vật dụng sinh hoạt trong nhà và có thể gây ra những tổn thương vĩnh viễn và/hoặc đòi hỏi các biện pháp khắc phục phức tạp để tránh những hậu quả xấu, chẳng hạn như mất răng hoặc sai lệch khớp cắn. Xuất phát từ mối lo ngại về tổn hại cho bệnh nhân và tầm quan trọng của việc có sự giám sát từ nha sĩ trong suốt quá trình điều trị, ADA đã thông qua một nghị quyết không khuyến khích việc sử dụng phương pháp tự chỉnh nha tại nhà vào năm 2017.

2. Sử Dụng Nước Bổ Sung Fluoride (Fluoridated Water)

Phần lớn các tài liệu được đánh giá trong các nghiên cứu tổng quan hệ thống nhằm xem xét mối liên hệ giữa việc tiêu thụ nước có chứa fluoride và việc giảm tỷ lệ sâu răng ở cả răng sữa và răng vĩnh viễn đều lấy từ các nghiên cứu được thực hiện trước những năm 1980.

Một thử nghiệm thực tế tại một cộng đồng ở Canada đã chỉ ra: khi họ ngừng bổ sung fluoride vào nguồn nước cộng đồng và so sánh với một cộng đồng lân cận (có điều kiện kinh tế xã hội tương đương) vẫn duy trì nước có fluoride, kết quả cho thấy sự gia tăng đáng kể tình trạng sâu răng sữa và xu hướng gia tăng sâu răng vĩnh viễn ở những cư dân thường xuyên uống nước máy, chỉ sau 2,5 – 3 năm kể từ khi ngừng bổ sung fluoride. Năm 2016, Tổng Y sĩ Hoa Kỳ đã bày tỏ quan điểm rằng việc bổ sung fluoride vào nước cộng đồng là một thành tố quan trọng để xây dựng văn hóa phòng ngừa bệnh tật và giúp đảm bảo sự công bằng về sức khỏe cho tất cả mọi người. Nghị quyết gần đây nhất của ADA ủng hộ việc bổ sung fluoride vào nước cộng đồng đã được thông qua vào năm 2015.

3. Sử Dụng Các Sản Phẩm Thuốc Lá

Mặc dù các dạng thuốc lá khác nhau gây ra nhiều hậu quả về sức khỏe, nhưng những hậu quả đối với răng miệng do hút thuốc lá điếu và sử dụng các sản phẩm thuốc lá không khói có thể bao gồm: những tác động bất lợi lên sức khỏe nướu (lợi), đổi màu và mòn men răng, và ung thư khoang miệng. Vì những lý do này, ADA từ lâu đã ủng hộ các sáng kiến cai thuốc lá ở cả cấp độ chính sách và trong thực hành nha khoa.

4. Xỏ Khuyên Miệng (Oral Piercings)

Các tài liệu về hậu quả của việc xỏ khuyên miệng cho thấy các sự cố bất lợi thường được ghi nhận là nứt vỡ răng, mòn răng và tụt nướu. Vì vậy, ADA đã thiết lập chính sách không khuyến khích việc xỏ khuyên miệng từ năm 1998 và tiếp tục cập nhật qua các năm.

💡 Gợi ý từ KCM Oral Care: Điều trị chỉnh nha phải được thực hiện dưới sự giám sát của bác sĩ nha khoa. Đối với các bạn đang thực hiện niềng răng với khay trong suốt và niềng răng mắc cài tại các phòng khám, chúng tôi cung cấp các phụ kiện chăm sóc khay niềng (như bọt làm sạch, xịt vệ sinh AlignerFresh và cắn chỉnh nha OrthoChews) hoặc phụ kiện chăm sóc và vệ sinh răng miệng khi niềng răng bằng mắc cài.

Lược dịch theo ADA. Tham khảo bài viết gốc: Home Oral Care.